English | Khmer
No title... No title... No title... No title... No title... No title...

DI TÍCH LỊCH SỬ LẦU BÀ CỐ HỶ THƯỢNG ĐỘNG NƯƠNG NƯƠNG

DI TÍCH LỊCH SỬ LẦU BÀ CỐ HỶ THƯỢNG ĐỘNG NƯƠNG NƯƠNG

Lầu bà Cố Hỷ Thượng Động nương nương tọa lạc tại ấp Ba Động, xã Trường Long Hòa, thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh là một trong những cơ sở sinh hoạt tín ngưỡng dân gian có nhiều đóng góp cho công cuộc giải phóng dân tộc.

Theo lời truyền kể của các vị cao niên thì Lầu Bà Cố Hỷ được các bậc tiền nhân khi đến đây khai hoang, lập làng tạo dựng cách nay gần 200 năm. Trong những năm kháng chiến, Lầu Bà không chỉ là cơ sở sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là kho dự trữ, địa điểm xay xát lúa gạo phục vụ cho lực lượng cách mạng tại chỗ mà còn cung cấp cho chiến trường miền Nam, miền Trung. Nơi đây, còn là điểm tập hợp, là trường huấn luyện kỹ thuật cho cán bộ dân quân của Xứ ủy, lực lượng thanh niên của tỉnh Trà Vinh. Đây cũng là địa điểm tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, nơi vận động bà con nhân dân tham gia các phong trào đấu tranh.

Tháng 3/1945, Chi bộ Đảng xã Trường Long Hòa được thành lập, gồm có 05 đảng viên và do đồng chí Nguyễn Chính Trực (Sáu Trực) làm Bí thư Chi bộ. Ngay khi được thành lập, phong trào cách mạng của nhân dân Trường Long Hòa đã hòa vào phong trào cách mạng của nhân dân cả nước. Chi bộ đã tích cực vận động quần chúng tham gia khởi nghĩa chuẩn bị sẵn sàng cướp chính quyền khi có lệnh. Sự ra đời của Chi bộ càng cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của nhân dân, trong đó có bà con tín đồ của Lầu Bà Cố Hỷ trong những ngày tiền khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám.

Tháng 5/1945, tổ chức Thanh niên Tiền phong Trà Vinh ra đời và hoạt động sôi nổi. Sau đó, các Chi bộ Đảng tại địa phương bố trí đưa nòng cốt vào lực lượng Thanh niên Tiền phong. Lợi dụng thế hợp pháp, công khai, Thanh niên Tiền phong củng cố phát triển lực lượng, tổ chức móc nối, xâm nhập vào hàng ngũ binh lính địch để làm công tác binh địch vận. Tại Lầu Bà Cố Hỷ lúc này Mặt trận Việt Minh đã sử dụng làm hội quán để tập hợp lực lượng, tổ chức mở trường huấn luyện dạy võ cho lực lượng cách mạng. Mọi người sử dụng tầm vong vót nhọn, dao, gậy gọc… hăng say luyện tập, sẵn sàng chờ đợi thời cơ. Mặt khác, giai đoạn này Lầu Bà cũng là kho dự trữ và xay xát lúa gạo, có lúc dữ trữ đến gần 7 tấn lương thực. Ban Hội Lầu Bà đã chủ động liên hệ từ 05 - 07 gia đình là tín đồ của bổn hội đến để xay xát lúa gạo hàng ngày để phục vụ cho cách mạng.

Bước sang năm 1960, các đơn vị vũ trang cách mạng lần lượt ra đời phối hợp hiệu quả với phong trào quần chúng đấu tranh chính trị, tạo ra thế và lực mới của cách mạng. Ảnh hưởng từ thắng lợi phong trào Đồng khởi ở Bến Tre, thời cơ đã đến nên Tỉnh ủy Trà Vinh quyết định phát động phong trào Đồng khởi vào ngày 14/9/1960. Hưởng ứng phong trào này, tại xã Trường Long Hòa, đồng chí Nguyễn Văn Chấp (Bí thư Chi bộ) và đồng chí Năm Cúc do Tỉnh ủy cử xuống ra lệnh Đồng khởi. Bà con tín đồ của Lầu Bà cùng với du kích và nhân dân trong xã đã nhất tề nổi dậy. Mọi người đánh trống mõ, mang vác súng (phần lớn là súng giả) hò reo bao vây đồn bót địch. Trước sức uy hiếp to lớn của quần chúng, bọn địch hốt hoảng tháo chạy về Láng Chim. Ta làm chủ được tình hình. Phong trào Đồng khởi đã làm cho bộ máy chính quyền của địch ở Trường Long Hòa nói riêng và toàn miền Nam nói chung bị lung lay, đưa phong trào cách mạng chuyển sang giai đoạn mới. Trong giai đoạn này, Lầu Bà Cố Hỷ cũng là cứ điểm đóng quân cho lực lượng vũ trang và lực lượng đấu tranh trực diện hoạt động.

Tháng 01/1961, tỉnh mở trường quân chính đào tạo cán bộ Tiểu đội trưởng, do đồng chí Nguyễn Văn Minh (Hai Hòa) làm hiệu trưởng, đồng chí Lê Hữu Thức (Ba Đoàn) làm chính trị viên. Bên cạnh đó, Ban Quân sự tỉnh (tiền thân của cơ quan Tỉnh đội) quyết định mở lớp huấn luyện kỹ chiến thuật đặc công do đồng chí Nguyễn Tấn Tài (Mười Út), Nguyễn Văn Cống (Út Ruộng) và đồng chí Mười Ninh phụ trách. Khóa huấn luyện đầu tiên có hơn 80 học viên tham dự, ba tháng sau chuyển thành Đại đội 513 Bộ đội Đặc công tỉnh Trà Vinh. Đầu năm 1962, đơn vị này có gần 140 cán bộ chiến sỹ vừa tổ chức huấn luyện, xây dựng đơn vị,vừa trực tiếp chiến đấu hàng chục trận lớn nhỏ, tiêu diệt hàng chục đồn bót, cứ điểm quân sự, tiêu diệt, tiêu hao nhiều sinh lực địch. Lầu Bà Cố Hỷ cũng là một trong những địa điểm huấn luyện của đơn vị này.

Năm 1962, Tỉnh ủy cử đồng chí Nguyễn Đáng (Năm Trung), Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chính trị viên Tỉnh đội; đồng chí Lâm Văn Vui (Sáu Hậu), Thường vụ Tỉnh ủy; đồng chí Ngô Quốc Trị (Bảy Hùng), Tỉnh đội phó đến Duyên Hải triển khai mở đợt hoạt động tấn công phá ấp chiến lược. Lầu Bà và một số nơi khác trong xã như đình miếu Cồn Trứng lại được chọn làm nơi tập trung học viên học tập trong đó có lực lượng của Đại đội 501, 513.

Đặc biệt, khi Trà Vinh cùng với Bà Rịa, Bến Tre và Cà Mau được Trung ương Đảng chỉ thị tổ chức tàu thuyền ra Bắc, mở bến bãi đón nhận vũ khí từ miền Bắc chở vào bằng “Đường Hồ Chí Minh trên biển” để cung cấp cho chiến trường miền Nam. Sau khi tàu đi về cập bến an toàn, số vũ khí này được cấp phát cho Đại đội bộ binh 501, Đại đội đặc công 513 (những người đã được huấn luyện tại Lầu Bà) vận chuyển đi nhiều nơi khác phục vụ chiến trường Nam Bộ.

Năm 1965, sau nhiều lần thất bại với chiến lược “chiến tranh đặc biệt” đế quốc Mỹ hung hãn và ngạo mạn tiến hành “chiến tranh cục bộ” đưa quân viễn chinh Mỹ mang theo những vũ khí, phương tiện chiến tranh hiện đại nhất ồ ạt đổ bộ vào miền Nam Việt Nam hòng giành thắng lợi về quân sự trên chiến trường. Đế quốc Mỹ đặt một số địa bàn ven biển ven sông miền Nam, trong đó có xã Trường Long Hòa là vùng “Tự do oanh kích”. Ngày nào máy bay phản lực khu trục cũng ném bom, có ngày 10 - 15 lần, mỗi lần 6, 9, 20 chiếc ném bom cùng một lúc. Chúng còn dùng cả máy bay B52 rải thảm và thả bom ban đêm làm cho vườn ruộng tiêu điều, nhà cửa xác xơ. Trong đợt ném bom này Lầu Bà Cố Hỷ bị bom Mỹ đánh sập tầng lầu. Người dân nơi đây thỉnh cốt Bà Cố Hỷ về thờ trong đình Triệu Minh Công ở gần đó. Ba năm sau đó, Lầu Bà được bà con sửa chữa lại và thỉnh Bà Cố Hỷ trở về tiếp tục thờ cúng. Số gỗ của Lầu Bà bị máy bay Mỹ bỏ bom đánh sập cũng được giao cho đồng chí Bảy Tri và Năm Mót nhận để hiến cho Xưởng Binh giới tỉnh làm bá súng, phục vụ cho công trường chế tạo vũ khí đánh giặc.

Như vậy, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Lầu Bà và bà con tín đồ nơi đây vẫn một lòng một dạ đi theo Đảng, bất chấp nguy hiểm sẵn sàng hy sinh cả tính mạng của mình để bảo vệ cán bộ, bảo vệ cơ sở cách mạng. Nhiều đồng chí làm công tác huấn luyện hoặc đã từng được huấn luyện ở đây tham gia phong trào giải phóng quê hương như: Liệt sĩ, Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Cống (Út Ruộng), nguyên Đại đội trưởng kiêm Bí thư chi bộ Đại đội 513 Bộ đội Đặc công Trà Vinh; đồng chí Bảy Tri, nguyên Bí thư Chi bộ Trường Long Hòa; đồng chí Lê Hữu Thức (tức 5 Thức - bí danh là Ba Đoàn), nguyên Trợ lý cán bộ Ban Chính trị của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Trà Vinh; Thiếu tướng Lê Xã Hội (thường gọi là 9 Hội hoặc 5 Xíu), nguyên Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu 9,… Lầu Bà Cố Hỷ đã đóng góp một phần vào công cuộc giải phóng đất nước, góp phần vào thành tích chung của trang sử Đảng bộ và nhân dân xã Trường Long Hòa sắt thép, danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của xã Trường Long Hòa nói riêng, của huyện Duyên Hải nói chung.

Lầu bà Cố Hỷ Thượng Động nương nương được Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 1448/QĐ-UBND ngày 07/9/2015.

                                                                                             Tường Đoan


ĐƯỜNG DÂY NÓNG
Thống kê truy cập
  • Đang online: 146
  • Hôm nay: 8799
  • Trong tuần: 376,659
  • Tất cả: 20,619,288